, środa 22 listopada 2017
Powidoki cieszyńskich awangard na wystawie w katowickim BWA
Cieszyn włączył do sieci miast ważnych dla europejskiej awangardy słynny poeta nowator Julian Przyboś. fot: Scanned from Julian Przyboś, Utwory poetyckie, T. 1, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1984.



Dodaj do Facebook

Powidoki cieszyńskich awangard na wystawie w katowickim BWA

CS
O związkach śląskich artystów ze sztuką awangardową XX wieku opowiada niedawno otwarta w katowickim Biurze Wystaw Artystycznych wystawa "Linia i chaos". Istotny jest w niej wątek cieszyński.

Cieszyn włączył do sieci miast ważnych dla europejskiej awangardy słynny poeta nowator Julian Przyboś, który mieszkał w mieście nad Olzą w latach 1927 – 1939. Pracował tu jako nauczyciel gimnazjalny a jednocześnie był jednym z najbardziej aktywnych działaczy artystycznego ruchu awangardowego w II Rzeczypospolitej. To właśnie od Przybosia i jego słynnego, graficznego tomu wierszy "Sponad" zaczyna się wystawa "Linia i chaos" w katowickim BWA. Zaprojektowany przez Władysława Strzemińskiego tom wierszy Przybosia wydrukowany został przez czeskocieszyńską drukarnię Karla Prochazki w 1930 roku. Ta publikacja uznawana jest przez historyków sztuki za jedno z najważniejszych dzieł polskiej sztuki awangardowej XX wieku.

Do twórczości Strzemińskiego odwoływali się młodzi śląscy artyści po II wojnie światowej. Sformowana na początku lat 50 poprzedniego stulecia przez Konrada Swinarskiego i Klaudiusza Jędrusika studyjna Grupa St-53 nawiązywała bezpośrednio do "Teorii widzenia", najważniejszej pracy teoretycznej łódzkiego awangardysty. Grupa St-53 działała w Katowicach nieoficjalnie wbrew panującemu w czasach stalinowskich socrealizmowi. Tymczasem do Cieszyna idee awangardowe wróciły dopiero w połowie lat 70 kiedy w ramach Filii Uniwersytetu Śląskiego powstał Wydział Artystyczno-Pedagogiczny. Cieszyn stał się nie tylko ośrodkiem akademickim, lecz także ważnym ośrodkiem nowej sztuki, gdzie w programie nauczania nawiązywano do międzywojennej awangardy. Jako uniwersytecki pedagog i artysta pracował tu Jerzy Wroński. W kręgu jego oddziaływania rozwijali się artystycznie Andrzej Szewczyk i Marek Chlanda, którzy wywarli ogromny wpływ na młodszych artystów mniej lub bardziej związanych z Cieszynem – Piotra Lutyńskiego, Marka Kusia, Krystynę Pasterczyk czy Krzysztofa Morcinka. Na przełomie lat 80 i 90 Morcinek dał się poznać także jako kurator i organizator cieszyńskiej Galerii Miejsce. Później – już w XXI wieku – działający w Cieszynie artyści byli również animatorami niezależnej kultury. Tak jak Joanna Wowrzeczka, która założyła w Cieszynie Galerię Szara prowadzoną później do 2015 roku przez Joannę Rzepkę-Dziedzic i Łukasza Dziedzica. Do awangardowego dziedzictwa sztuki typograficznej i designerskiej nawiązuje także w swojej pracy cieszyński Zamek prowadzony przez Ewę Gołębiowską.

O różnych zjawiskach sztuki awangardowej i neoawangardowej powstającej w Cieszynie i na Śląsku opowiadają na wystawie "Linia i chaos" w katowickim BWA nie tylko zaprezentowane dzieła, ale także krótkie filmy video z wypowiedziami Zbigniewa Macheja, Joanny Jędrusik, Krzysztofa Morcinka i Joanny Wowrzeczki.

Kuratorem wystawy, która zorganizowana została w ramach śląskiego XXVI Festiwalu Ars Cameralis, jest Marek Zieliński. Wystawa będzie czynna do 3 grudnia br., a wstęp na nią jest bezpłatny.

Komentarze: (0)    Zobacz opinię czytelników (0)    Dodaj opinie
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy pozostawionych przez internautów. Komentarz dodany przez zarejestrowanego użytkownika pojawi się na stronie natychmiast po dodaniu. Anonimowy komentarz zostanie opublikowany z opóźnieniem, po jego akceptacji przez redakcję. Komentarze niezgodne z regulaminem będą usuwane.

Dodaj komentarz

Zawartość pola nie będzie udostępniana publicznie.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Dozwolone znaczniki HTML: <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.

Więcej informacji na temat formatowania

Image CAPTCHA
Wpisz znaki widoczne na obrazku.
reklama
reklama