, poniedziałek 10 sierpnia 2020
Krótka historia Godziszowa
Po raz pierwszy Godziszów został wspomniany na dokumencie wystawionym w 1445 roku przez księcia Przemysława II cieszyńskiego. fot: Śląska Biblioteka Cyfrowa



Dodaj do Facebook

Krótka historia Godziszowa

MMT
Pod koniec XVI wieku pańszczyzniany chłop z Godziszowa w testamencie zapisał każdemu dziecku po 100 złotych monet. Oprócz tego o pobiciu proboszcza z Goleszowa i bohaterskim lekarzu.

Pierwsza wzmianka o Godziszowie pochodzi z 1445 roku. Wtedy to cieszyński książę Przemysław II nadał dział ziemi swojemu poddanemu Jaśkowi z Goleszowa. Grunt ten znajdował się na granicy Goleszowa i Godziszowa.

***

Według spisu powinności chłopskich (urbarza) z 1577 roku w Godziszowie było 14 gospodarstw oraz młyn, których właściciele byli zobowiązani do pańszczyzny. W tym gronie znajdował się Wacław Kolarz, który w 1591 roku sporządził testament. Jest to jeden z najstarszych dokumentów chłopskich na Śląsku Cieszyńskim. Z zapisu ostatniej woli wynika, że Kolarz był bogatym człowiekiem. Miał nie tylko gospodarstwo i 19 sztuk bydła, ale każdemu z ośmiorga dzieci pozostawił jeszcze 100 florenów (złotych monet).

***

W czasie reformacji zdecydowana większość (jeżeli nie wszyscy) mieszkańcy Godziszowa przeszła na protestantyzm. Ich sytuacja uległa poważnej zmianie, gdy w 1609 lub 1610 roku książę cieszyński Adam Wacław, wcześniej luteranin, został katolikiem. Godziszowianie wcale nie mieli zamiaru iść w jego ślady.

W 1614 roku Łukasz Kudel, katolicki proboszcz w Goleszowie, spoliczkował dziewczynkę, która jego zdaniem powiedziała bluźnierstwo. Jakiś czas potem ksiądz chodził po kolędzie w Godziszowie i odwiedził wójta. Zebrani tam mieszkańcy wioski postanowili zemścić się na duchownym. Pobito służących proboszcza, on sam został poważnie ranny. Zabrano mu krzyż, który połamano, a także stułę i kury, które dostał od młynarza. Kudel salwował się ucieczką na saniach, ale protestanci z Godziszowa dogonoili go, a sanie przewrócili. Później głośno wyrażali żal, że nie dobili wówczas Kudela.
Spór między goleszowskim proboszczem a godziszowskimi protestantami rozstrzygnął książę Adam Wacław, który skazał winnych pobicia na dwutygodniowy pobyt w cieszyńskim więzieniu oraz 500 talarów grzywny.

***

Mimo przejścia na katolicyzm, ostatni Piastowie cieszyńscy rządzili w duchu tolerancji religijnej. Sytuacja uległa zmianie w 1653 roku, gdy bezpośrednie rządy w Księstwie Cieszyńskim objęli Habsburgowie. W następnym roku rozpoczęli zdecydowaną akcję kontrreformacyjną, która trwała do 1781 roku, kiedy to cesarz Józef II wydał Patent Tolerancyjny. Represje dotknęły również protestantów z Godziszowa. Przykładowo, w 1765 roku Maria Ciemałowa jako rzekoma „odstępczyni” od wiary katolickiej została najpierw osadzona w cieszyńskim więzieniu, a później zesłana do Siedmiogrodu.

***

W czasie powodzi w 1864 roku wapno z dwóch pieców wapiennych w Godziszowie zostało spławione do Bładnicy, zabijając wszystkie ryby.

***

Wyjątkową postacią był lekarz Jan Rymorz, urodzony w 1850 roku w Godziszowie. Studiował medycynę w Krakowie i Wiedniu. W 1878 roku odrzucił lukratywną posadę lekarza domowego w arystokratycznej rodzinie w Styrii i powrócił do Cieszyna. Dwa lata później, dokładnie w październiku 1880 roku, w miejscowym więzieniu wybuchła epidemia tyfusu. Gdy dwaj więzienni lekarze (Kohn i Grossman) zachorowali, Rymorz zgłosił się na ochotnika do szpitala. Opiekując się chorymi, zaraził się tyfusem i zmarł 24 marca 1881 roku.

***

Na przełomie XIX i XX wieku większość mieszkańców Godziszowa (a przynajmniej większość uprawnionych do głosowania) popierało stronnictwo niemieckie. Jedynym członkiem wydziału (mniej więcej odpowiednik dzisiejszej rady gminy) związanym z polskim ruchem narodowym był Adam Rymorz, brat wspomnianego lekarza Jana. Cieszył się on tak dużym autorytetem w Godziszowie, że z uznaniem wypowiadali się o nim nawet polityczni przeciwnicy. Już w czasach II RP Adam Rymorz został wójtem Godziszowa.

Komentarze: (0)    Zobacz opinię czytelników (0)    Dodaj opinie
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy pozostawionych przez internautów. Komentarz dodany przez zarejestrowanego użytkownika pojawi się na stronie natychmiast po dodaniu. Anonimowy komentarz zostanie opublikowany z opóźnieniem, po jego akceptacji przez redakcję. Komentarze niezgodne z regulaminem będą usuwane.

Dodaj komentarz

Zawartość pola nie będzie udostępniana publicznie.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Dozwolone znaczniki HTML: <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.

Więcej informacji na temat formatowania

Image CAPTCHA
Wpisz znaki widoczne na obrazku.
reklama
reklama