, poniedziałek 15 sierpnia 2022
Jan Szuścik, Pamiętnik "Życiorys nauczyciela" (recenzja)
"Życiorys nauczyciela" to pamiętnik Jana Szuścika, działacza społecznego i narodowego, członka Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego i posła na Sejm Śląski. 



Dodaj do Facebook

Jan Szuścik, Pamiętnik "Życiorys nauczyciela" (recenzja)

MICHAEL MORYS-TWAROWSKI
Po 73 latach od napisania wydano pamiętnik Jana Szuścika (1879-1940), nauczyciela, pisarza, działacza społecznego i narodowego ze Śląska Cieszyńskiego. \"Życiorys nauczyciela\" to świetna książka dla wszystkich zainteresowanych przeszłością naszego regionu.
Jan Szuścik urodził się w Gułdowach, ukończył seminarium nauczycielskie w Cieszynie, a jako nauczyciel pracował w Łazach i Boguminie. W czasie I wojny światowej został powołany do wojska austriackiego i wysłany na front wschodni, gdzie dostał się do rosyjskiej niewoli. Po powrocie w rodzinne strony został członkiem Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego. W okresie międzywojennym był przedsiębiorcą, posłem na Sejm Śląski i dyrektorem Zakładu Wychowawczego w Cieszynie. W marcu 1940 roku został aresztowany przez Niemców. Miesiąc później zginął w obozie koncentracyjnym w Oranienburgu.

Jesienią 1938 roku Jan Szuścik ukończył pisanie pamiętnika "Życiorys nauczyciela", który zdobył II nagrodę w konkursie Instytutu Pedagogicznego w Warszawie. Pamiętnik zaczyna się od historii rodziny Szuścików, która osiedliła się na Śląsku Cieszyńskim w XVIII wieku, a kończy się na opisie sytuacji w Łazach (dziś dzielnica Orłowej) po przyłączeniu ich do Polski w 1938 roku. Autor skupia się przede wszystkim na wydarzeniach sprzed I wojny światowej. Szczegółowo opisuje dzieciństwo i młodość spędzone w podcieszyńskiej wsi, naukę w szkołach w Krasnej i Cieszynie, pracę w Łazach i Boguminie. Zdecydowanie mniej miejsca poświęca okresowi międzywojennemu. Jan Szuścik potrafił pisać interesująco. Pod względem literackim to jeden z lepszych pamiętników, opisujących Śląsk Cieszyński za czasów "nieboszczyki Austrii".

Siła pamiętnika Szuścika tkwi nie tylko w talencie autora, ale i w jego szczerości. Pisze o pierwszych miłościach, o głuchoniemym braciszku, o psie Hultaju, o wójcie, którego dopiero zięć-nauczyciel nauczył się podpisywać, o dyskusjach na tematy wyznaniowe prowadzonych z kolegą-ewangelikiem (Szuścik był katolikiem) w drodze do szkoły z Krasnej do Cieszyna i z powrotem, jeździe z Jasienicy do Łazów (tych na Zaolziu) na rowerze bez jednego pedała, o dyskusjach prowadzonych w gospodach… Nie chcę powiedzieć, że autor pisze o nic nieznaczących błahostkach, wręcz przeciwnie. Jednak właśnie dzięki tego typu szczegółom możemy poczuć, jak wyglądało życie na Śląsku Cieszyńskim przełomu XIX i XX wieku. Autor jest też bezkompromisowy w sądach. Wystarczy zwrócić uwagę na jego komentarz na temat wyborów w 1937 roku: "Przed rokiem kusiłem się nawet o stanowisko wiceburmistrza Cieszyna, lecz byłem za mądry dla przeciwników. Powodzenie w tym względzie mają, raczej ludzie bardzo przeciętni, a nawet głupi".

PISALIŚMY: Książę William jest potomkiem Piastów cieszyńskich

Pewnym utrudnieniem w lekturze może być wyrwa w latach 1914-1918, bo Szuścik odsyła w tym wypadku do wydanego w 1926 roku "Pamiętnika z lat wojny i niewoli".

"Życiorys nauczyciela" do druku przygotował dr Witold Marcoń, wykładowca na Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, autor licznych prac na temat Śląska w okresie międzywojennym. Napisał on też kilkunastostronicowy biogram Jana Szuścika (jest to przedruk artykułu, który w 2005 roku opublikował na łamach "Pamiętnika Cieszyńskiego"), poprzedzający właściwy tekst pamiętnika, oraz zestawił indeksy. Co do sposobu opracowania można mieć kilka drobnych uwag: brakuje przypisów, które objaśniałyby pewne fakty lub zawierały sprostowania ewidentnych pomyłek autora (np. Jan Szuścik nie zawsze podaje poprawne daty życia swoich zmarłych w dzieciństwie braci i sióstr), indeks osób jest niekompletny, jest też trochę literówek.

Nie zmienia to faktu, że dzięki Witoldowi Marconiowi do rąk czytelników trafia ciekawa i wartościowa pozycja, którą można polecić wszystkim interesującym się historią Śląska Cieszyńskiego przełomu XIX i XX wieku.

Jan Szuścik, Pamiętnik „Życiorys nauczyciela”, opracowanie, wstęp i biogram Jana Szuścika oraz indeksy Witold Marcoń, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, rok wydania: 2011, 287 stron, cena: 28,98 zł.
Komentarze: (5)    Zobacz opinię czytelników (0)    Dodaj opinie
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy pozostawionych przez internautów. Komentarz dodany przez zarejestrowanego użytkownika pojawi się na stronie natychmiast po dodaniu. Anonimowy komentarz zostanie opublikowany z opóźnieniem, po jego akceptacji przez redakcję. Komentarze niezgodne z regulaminem będą usuwane.

?

czy dr Urszula Szuścik z cieszyńskiego Usia, to jakaś krewna!

Raczej nie, bo ksiądz Franciszek Szuścik urodził się w Świętochłowicach.

Z Panym Bogiym.

W Górkach w parafii pod wezwaniem Wszystkich Świętych przez długie lata proboszczem był ks. Szuścik( zmarł na początku lat 70 tych XX wieku). Nie wiem czy to tylko zbieżność nazwisk. Może czytelnicy GC wiedzą więcej?. Proszę o informację

Dodaj komentarz

Zawartość pola nie będzie udostępniana publicznie.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Dozwolone znaczniki HTML: <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.

Więcej informacji na temat formatowania

Image CAPTCHA
Wpisz znaki widoczne na obrazku.
reklama
reklama