, czwartek 19 maja 2022
Trówła pełna książek



Dodaj do Facebook

Trówła pełna książek

WOJCIECH GRAJEWSKI, WOJCIECH ŚWIĘS
Zbliża się kolejna edycja imprezy \"Skarby z cieszyńskiej trówły\". Z tej okazji Książnica Cieszyńska, odwołując się do postaci Pawła Stalmacha i Andrzeja Cinciały, przypomni o kulcie książki na Śląsku Cieszyńskim. Zainteresowani będą mogli przebyć \"Szlak cieszyńskich archiwów i bibliotek zabytkowych\", a dla amatorów regionalnej historii przygotowano konkurs z atrakcyjnymi nagrodami.
"Udało się więc podczas wakacyj 1847 r. do Krakowa dwóch młodych Ślązaków piechotą, bez odpowiednich środków podróżnych, bez paszportu i rekomendacyj, aby stamtąd dla Towarzystwa pomoc przynieść. Dnia 14 sierpnia 1847 r. wyszli tedy z Cieszyna, napiwszy się wódki i nabrawszy gruszek do kieszeni. Pieniędzy mieli wprawdzie bardzo mało na tę podróż, która się naturalnie piechotą odbywała, ale byli bardzo weseli i dobrej myśli. Odwiedziwszy w drodze dawnych swych kolegów ze szkół gimnazjalnych: tu nauczyciela, tam pisarza, indziej zaś ekonoma, z przyczyn, których się łatwo domyśleć można, dotarli nareszcie do Krakowa i zebrali tamże sporą ilość polskich książek, które od różnych osób darowane zostały. Z tych zebranych książek ułożono dwa stosy, związano je sznurem, włożono na grzbiety i tak obładowani wracali ciż młodzieńcy piechotą z Krakowa na Śląsk. Książki były ciężkie, sznur wcinał się głęboko w ramię, słońce gorące przypiekało, a ciągła, uzasadniona bojaźń towarzyszyła podróżnym, że książki polskie, jako towar dla Śląska zakazany, w drodze skonfiskowane zostaną, a podróżni jako przemytnicy ukarani będą, co w owych czasach bardzo łatwo stać się mogło. Książki szczęśliwie przyniesiono do Cieszyna w dniu 23 sierpnia 1847."

Mija 164. rocznica pieszej wyprawy Pawła Stalmacha i Andrzeja Cinciały do Krakowa. Ci dwaj synowie chłopscy uczynili nią nieświadomie pierwsze kroki na drodze do ponownego - po blisko 500 latach - połączenia Śląska Cieszyńskiego z Polską. Podjęty przez nich trud ukazuje w sposób symboliczny pragnienie poznania języka polskiego, a także Polski i Polaków w ogóle, ze strony mieszkańców naszego regionu.

To dzięki Stalmachowi oraz Cinciale wśród młodzieży cieszyńskiej, w znacznej mierze zgermanizowanej, powstały pierwsze organizacje, które miały przybliżyć tutejszym Polskę. W 1842 roku Stalmach założył Złączenie Polskie, a pięć lat później Cinciała Towarzystwo Uczących się Języka Polskiego. Obie organizacje nie mogły funkcjonować bez polskich książek. Te zapewnić miała m.in. przedsięwzięta wyprawa do Krakowa. Skutek owej podróży był jednak donioślejszy i trwalszy niż można się było tego spodziewać. Wedle słów samego Cinciały: "książki w ten sposób w Krakowie zebrane i do Cieszyna przyniesione stały się podwaliną Biljoteki Polskiej dla Ludu Kraju Cieszyńskiego później założonej, a następnie stały się kamieniem węgielnym biblioteki naszej Czytelni Ludowej w Cieszynie".

PISALIŚMY: Peja Slums Attack rozpoczął swoją trasę! (zdjęcia)

Tak pokrótce prezentuje się geneza powstania pierwszych polskich bibliotek w Cieszynie. Dołączyły one do podobnych instytucji, acz pozbawionych narodowego charakteru, z jeszcze bogatszymi tradycjami, m.in.: powstałej już w połowie XVIII przy parafii ewangelickiej Biblioteki Tschammera, czy założonej w 1802 r. biblioteki księdza Leopolda Jana Szersznika. Obie nie powstałyby bez niebywałego trudu i poświęcenia ze strony ich fundatorów. Przykładowo Szersznik nie tylko przekazał miastu i wszystkim jego obywatelom zgromadzoną przez siebie imponującą kolekcję książek, ale jednocześnie zdobył się na sprzedaż całego swego pozostałego majątku, przeznaczając pozyskane w ten sposób środki na jej funkcjonowanie.

W ramach kolejnej edycji "Skarbów z cieszyńskiej trówły" Książnica Cieszyńska opowie o śmiałym wyczynie Stalmacha i Cinciały sprzed przeszło półtora wieku, by przypomnieć cieszyniakom, jak ich przodkowie cenili sobie książki i zachęcić do zagłębienia się w naszą lokalną, jakże interesującą historię. W ramach akcji "Trówła pełna książek" biblioteka poruszy temat bezmyślnego niszczenia starych domowych archiwów i bibliotek - nieraz bezcennych, a często wyrzucanych na śmietnik lub używanych w charakterze materiału opałowego. Będzie można dowiedzieć się, jak wygląda przekazanie prywatnego księgozbioru do Książnicy i jakie są jego dalsze losy. O szczegółach opowiedzą… Paweł Stalmach i Andrzej Cinciała we własnej osobie!

Zaprezentują oni również pamiątki z czasów swojej działalności, a zainteresowanych oprowadzą "Szlakiem cieszyńskich archiwów i bibliotek zabytkowych". Spotkanie odbędzie się w sobotę 17 września o godzinie 13:00 (wyprawa powinna skończyć się przed upływem 4 godzin). Zapisy przyjmowane są pod numerem telefonu: 33 851 38 42 lub na adres mailowy: swies@kc-cieszyn.pl do piątku 16 września (godz. 18). Wycieczka wyruszy ze stoiska Książnicy na Wzgórzu Zamkowym.

PISALIŚMY: Zamknięto Kino Marzenie w Wiśle!

Dzień później, 18 września w niedzielę, amatorzy mocnych wrażeń będą mogli spróbować swoich sił w konkursie wiedzy nt. historii Śląska Cieszyńskiego. Emocje towarzyszyć będą nie tylko rozwiązywaniu testu, ale i oczekiwaniu na wyniki - główną nagrodą będzie bowiem jeden egzemplarz 3-tomowej monografii "Dzieje Cieszyna" (dodatkowo przewidziano wiele książkowych nagród pocieszenia). O rezultatach konkursu będzie można dowiedzieć się wizytując nowy facebookowy profil Książnicy (gdzie zostaną także omówione pytania z testu).

To wszystko już 17 i 18 września. Ze szczegółami można zapoznać się na stronie internetowej Książnicy Cieszyńskiej
Komentarze: (0)    Zobacz opinię czytelników (0)    Dodaj opinie
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy pozostawionych przez internautów. Komentarz dodany przez zarejestrowanego użytkownika pojawi się na stronie natychmiast po dodaniu. Anonimowy komentarz zostanie opublikowany z opóźnieniem, po jego akceptacji przez redakcję. Komentarze niezgodne z regulaminem będą usuwane.

Dodaj komentarz

  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Dozwolone znaczniki HTML: <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.

Więcej informacji na temat formatowania

Image CAPTCHA
Wpisz znaki widoczne na obrazku.
reklama
reklama