, niedziela 17 października 2021
Zbliża się jubileuszowy 30. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Bez Granic
30. edycja Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Bez Granic odbędzie się w dniach od 30 września do 10 października. fot: mat. pras.



Dodaj do Facebook

Zbliża się jubileuszowy 30. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Bez Granic

REDAKCJA/MAT. PRAS.
Zbliża się jubileuszowy 30. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Bez Granic

Plakat 30. edycji Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Bez Granic. fot. mat. pras.

Od 30 września do 10 października w teatrach Cieszyna i Czeskiego Cieszyna oraz w przestrzeniach Domu Narodowego w Cieszynie, ośrodka Kulturní a společenské středisko „Střelnice”, czytelni-kawiarni Avion oraz klubie Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Czeskim Cieszynie odbędzie się jubileuszowa, trzydziesta edycja Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Bez Granic. W programie 17 przedstawień teatralnych z Polski, Czech, Słowacji i Węgier, widowiska w plenerze, wystawy, koncerty, warsztaty i spotkania.

Zainicjowany w 1990 roku przez osoby zaangażowane wcześniej w działania opozycji demokratycznej Śląska Cieszyńskiego po obu stronach granicy na Olzie (w ramach działającej w podziemiu Solidarności Polsko-Czechosłowackiej), festiwal był od początku związany z postacią Havla – pierwsza edycja poświęcona była w całości twórczości późniejszego prezydenta Czechosłowacji i Czech. W kolejnych latach impreza stała się ważnym punktem międzypaństwowej współpracy kulturalnej, a także współpracy transgranicznej w regionie Śląska Cieszyńskiego. Festiwal od lat jest szkołą wspólnego działania i inspiracją do tworzenia kolejnych płaszczyzn współpracy kulturalnej.

W teatralnym programie tegorocznej edycji dominują spektakle twórców lub teatrów, które zaznaczyły się już w historii tej imprezy, choć są też zjawiska artystyczne prezentowe po raz pierwszy. Są przedstawienia poruszające sprawy egzystencjalne i mierzące się z historią, prowokujące do dyskusji o tym, co z nami dzisiaj, a także – co chyba na tym festiwalu dotąd tak silnie nie wybrzmiało – pytających o przyszłość, nawet w perspektywie właściwej dla fantastyki naukowej. Na wesoło i na smutno; często z muzyką na żywo. Rzeczy z teatrów repertuarowych i kameralne przedsięwzięcia z offu. Tradycyjne przedstawienia dramatyczne spotkają się na festiwalu z widowiskami zbliżonymi do happeningu, musicalem, teatrem ruchu, „nowym cyrkiem” i lalkami. Przekraczanie granic - również tych estetycznych – to od początku znak firmowy tej imprezy.

Polski program festiwalu

W tegorocznym polskim programie hołdem dla Václava Havla jest Protest z warszawskiego Teatru Dramatycznego w reż. Aldony Figury, złożony z trzech utworów z cyklu Wańkowskiego. W roli Ferdynanda Wańka – Robert T. Majewski. Przedstawienie zostanie zagrane 5 października w Teatrze im. Adama Mickiewicza w Cieszynie, w dniu, kiedy przypadają 85 urodziny czeskiego dramatopisarza i polityka (w grudniu bieżącego roku przypada 10 rocznica jego śmierci).

30 września festiwal rozpocznie się od specjalnie przygotowanej akcji Teatru Biuro Podróży z Poznania na ulicach Cieszyna i przed Teatrem im. Mickiewicza (początek o godz. 18.00).

Festiwal otworzy spektakl Pokora Szczepana Twardocha – poruszająca opowieść o losie śląskim w czasie I wojny światowej i u progu niepodległości Polski, w adaptacji autora, w reż. Roberta Talarczyka, z muzyką Miousha i gościnnym udziałem Henryka Simona w roli tytułowej (Teatr Śląski, Katowice).

Polskę reprezentują ponadto: Szekspirowski Król Lear w nowatorskiej inscenizacji Anny Augustynowicz (koprodukcja Teatru im. Heleny Modrzejewskiej z Legnicy i Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu, w roli tytułowej Mirosław Zbrojewicz); adaptacja powieści Jaroslava Rudiša Aleja Narodowa w wykonaniu Dariusza Maja, rzecz o człowieku z czeskiej Pragi, zepchniętym na margines przez historię, ideały i samotność (Teatr Polski w Podziemiu – OKiS Wrocław, reż. Katarzyna Dudzic-Grabińska).

Dla młodych widzów przeznaczona jest zjawiskowa Planeta Einsteina (koprodukcja Teatru Animacji z Poznania i Teatru Lalki i Aktora Kubuś w Kielcach, reż. Robert Drobniuch) – o przeprowadzce ośmiolatka na inną planetę.

7 października na malowniczym rynku cieszyńskim wystąpi legendarny poznański Teatr Ósmego Dnia z przedstawieniem Arka. Tego samego dnia organizatorzy zapraszają do Domu Narodowego na Nie spiesz się, magnolio (wiersze w interpretacji Joanny Gruszki i Bogusława Słupczyński, fortepian – Tomasz Pala) – spotkanie z twórczością Jerzego Kronholda, wybitnego poety, który wraz z filozofem Kubą Mátlem był pomysłodawcą cieszyńsko-czeskocieszyńskiego festiwalu.

Czeski program festiwalu

Program czeski otwiera przedstawienie Runners, cieszącego się na tym festiwalu zawsze wielkim zainteresowaniem praskiego zespołu Cirk La Putyka, reprezentującego nurt „nowego cyrku”. To spektakl z międzynarodową obsadą, wyreżyserowany przez Rostislava Nováka i Víta Neznala, z unikalną scenografią składającą się z ogromnej bieżni wykonanej na miarę w Wielkiej Brytanii. O naszym codziennym bieganiu, rozumianym zarówno dosłownie, jak i metaforycznie: pogoni za uciekającym czasem, za sukcesem, za szczęściem. Z kolei jeden z najsłynniejszych czeskich teatrów – Husa na provazku z Brna – zaprezentuje przedstawienie Gadžové jdou do nebe (Gadziowie idą do nieba, reż. Jiří Havelka), w którym czesko-romski zespół wykonawców, z muzyką na żywo, z humorem i na serio – konfrontuje publiczność z stereotypami i ksenofobią, z jaką spotykają się Romowie w Czechach. Fascynująco zapowiada się też nawiązujące do biografii wielkiego wynalazcy przedstawienie Tesla z Pragi (Městská divadla Pražská, reż. Jakub Maksymov) – trio aktorów i widowisko eksperymenty fizyczne na scenie tworzą elektryzujące, teatralne obrazy z pogranicza laboratorium i poszukiwań duchowych. W pewien sposób nawiąże do tej tematyki Pozemšťan (Ziemianin) – autorski spektakl Pavol Seriša, wyprodukowany przez teatru prowadzonego przez znanego czeskiego aktora i mima Bolka Polívkę. Podtytuł wystarczy za streszczenie – to „szalona historia kosmity, który pragnie zostać Ziemianinem”.

Z myślą o młodych widzach zostaną zaprezentowane lalkowe Příběhy malé Lupitiny Gonzáles (Przygody małej Lupitiny Gonazales) grupy Loutky bez hranic z Pragi, nagradzane już w Polsce przez widzów festiwali lalkowych w Warszawie i Bielsku-Białej, które nawiązuje do meksykańskich obrzędów Święta Zmarłych. Natomiast Pohádky a MALÉhRY (Bajki i FARBY) to rodzaj warsztatów połączonych z performatywnym czytania bajek, w wykonaniu aktorek z teatru MALÉhRY z Brna.

Słowacki i węgierski program festiwalu

Słowację reprezentuje przedstawienie w reżyserii Ivety Ditte Jurčovej Swing Heil! teatru Pôtoň (wieś Bátovce; koprodukcja z czeskim teatrem z Jihlavy) – oparte na faktach widowisko o młodzieżowej subkulturze miłośników jazzu i swingu w czasie II wojny światowej, w której udział był formą antyfaszystowskiego oporu. Rzecz o muzyce i wolności, oczywiście z muzyką na żywo. Teatr Pôtoň, programowo pracujący z dala od wielkich ośrodków kulturalnych, to jedna z najciekawszych inicjatyw teatralnych Słowacji ostatnich lat.

O innym buncie – przeciw międzyludzkiej konwencji – opowie renomowany węgierski teatr niezależny Maladype prezentujący Yvonne czyli Iwonę, księżniczkę Burgunda Witolda Gombrowicza w reż. Zoltána Balázsa – spektakl, który w ubiegłym roku zdobył nagrodę triumfował na festiwalu gombrowiczowskim w Radomiu, zdobywając nagrodę główną, nagrodę publiczności i za zespołową pracę aktorską. Przedstawieni w Teatrze im. Adama Mickiewicza prezentowane będzie 2 października – z napisami po polsku.

Teatr Cieszyński w Czeskim Cieszynie

Tradycyjnie w programie festiwalu znalazło się miejsce dla prezentacji dokonań działającego w Czeskim Cieszynie dwujęzycznego teatru Těšínské divadlo. Tym razem okazja jest wyjątkowa – w ubiegłym roku minęło 75 lat istnienia teatru, w tym roku jubileusz 70-lecia święci jego Scena Polska. Scena Czeska TD zaprezentuje słynny musical Šumař na střeše (czyli po prostu Skrzypek na dachu), Scena Lalek Bajka pokaże inscenizację Hobbit (spektakl ma czeską i polską wersję językową, w ramach festiwalu można obejrzeć polską). Szczególny wydarzeniem będzie 9 października premiera Balladyny w reż. Bogdana Kokotka, którą Scena Polska, zasłużona polska placówka teatralna działająca poza granicami kraju, świętuje swoją „siedemdziesiątkę”. Premierze towarzyszy okolicznościowa wystawa historyczna w gmachu czeskocieszyńskiego teatru.

Wystawy i koncerty

Wystaw w programie festiwalu jest jednak dużo więcej. Oprócz festiwalowych i fotografii prezentowanych w przestrzeni publicznej obu miast nad Olzą, będzie można zobaczyć m.in. w salach Domu Narodowego w Cieszynie Antikody – wiersze wizualne, tworzone przez Václava Havla głównie w pierwszej połowie lat 60. oraz prace współczesnego słowackiego malarza i plakacisty Marka Ormandika.

Program muzyczny składa się z niezwykłego reportersko-muzycznego projektu Mariusza Szczygła i zespołu Res Factum, prezentowanego w dawnej synagodze w Czeskim Cieszynie, gdzie dziś mieści się Klub Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego. Na zakończenie imprezy 10 października w Domu Narodowym w Cieszynie wystąpi znany wokalista jazzowy Wojciech Myrczek. Wtedy też zostaną ogłoszone wyniki głosowania widzów decydującego o przyznaniu nagrody Złamany Szlaban. Oceniane będzie wszystkich 17 przedstawień, które znalazły się w programie imprezy.

Festiwal to także spotkania, dyskusje, sesja naukowa, działania edukacyjne i warsztatowe. Szczegóły programu i możliwość zakupu biletów oraz rezerwacji miejsc na imprezy bezpłatne można znaleźć na stronie www.borderfestival.eu.

Komentarze: (0)    Zobacz opinię czytelników (0)    Dodaj opinie
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy pozostawionych przez internautów. Komentarz dodany przez zarejestrowanego użytkownika pojawi się na stronie natychmiast po dodaniu. Anonimowy komentarz zostanie opublikowany z opóźnieniem, po jego akceptacji przez redakcję. Komentarze niezgodne z regulaminem będą usuwane.

Dodaj komentarz

Zawartość pola nie będzie udostępniana publicznie.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Dozwolone znaczniki HTML: <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.

Więcej informacji na temat formatowania

Image CAPTCHA
Wpisz znaki widoczne na obrazku.
reklama
reklama