, środa 26 luty 2020
Krótka historia Hażlacha
Początek spisu mieszkańców Hażlacha z 1770 roku fot: MMT



Dodaj do Facebook

Krótka historia Hażlacha

MMT
Krótka historia Hażlacha

Epitafium Joachima Bludowskiego, właściciela Hażlacha, z ok. 1620. fot. D T G/Wikimedia Commons

Kiedy na początku XVII wieku Joachim Bludowski, właściel Hażlacha, złamał monopol Cieszyna na produkcję piwa, grupa mieszczan zorganizowała wyprawę na wioskę. Przy okazji zniszczyli urządzenia piwowarskie, należące do Bludowskiego.

Pierwsza wzmianka o Hażlachu pochodzi z około 1305 roku. Wieś przez większość swojej historii stanowiła własność szlachecką.

Jednym z właścicieli Hażlacha był Joachim Bludowski, który na początku XVII wieku prowadził głośny spór z miastem Cieszynem. Hażlach podlegał tzw. "prawu milowemu" Cieszyna - w tym konkretnym wypadku oznaczało to, że mieszkańcy tej miejscowości mogli zaopatrywać się jedynie w cieszyńskie piwo. Bludowski jednak nie przejmował się tym, nie pomagały nawet pisma księcia Adama Wacława.

- Bludowski nie podporządkował się tym nakazom, zabronił swym chłopom - pod karą cielesną - picia miejskiego piwa, przymknął swego szynkarza za przywiezienie cieszyńskiego piwa, samą beczkę rozbił, a piwo rozlał. Cieszyniacy wysłali do Hażlacha grupę mieszczan, która rozwaliła Bludowskiemu urządzenia piwowarskie, dopuszczając się kilku wykroczeń - opisywał te zdarzenia kronikarz Alojzy Kaufmann.

***

Wnuk Joachima Bludowskiego i również właściciela Hażlacha, Jerzy Fryderyk Bludowski (1655-1730), był jednym z liderów społeczności protestanckiej na Śląsku Cieszyńskim. Łożył duże sumy na utrzymanie Kościoła Jezusowego w Cieszynie. Miał też bogatą bibliotekę.

Hażlach i bibliotekę przejął później jego zięć, Adolf Bogusław von Schmeling. Co ciekawe, księgozbiór Bludowskich stanowił zalążek cieszyńskiej Biblioteki Tschammera.

***

W XVIII i XIX wieku niektórzy chłopi na Śląsku Cieszyńskim prowadzili tzw. zapiśniki, gdzie notowali wszystko, co ich interesowało (także wiadomości historyczne i pieśni religijne). Najsłynniejszym z tego grona był Jura Gajdzica z Cisownicy, ale i Hażlach miał swojego „zapiśnikorza”. Był nim Paweł Wacławik (zm. 1850), rodem z Pielgrzymowic, który po swoim ojcu odziedziczył bogatą (jak na chłopskie warunki) bibliotekę. Po ślubie z córką wójta Hażlacha, kupił grunt w tej miejscowości.

***

Na początku XX w. na łamach cieszyńskiej prasy pojawiały się informacje kryminalne z Hażlacha. Zwykle kończyło się na jednej wzmiance, dziś niektóre z nich byłyby tematem numer jeden w ogólnopolskich mediach.
W 1905 roku powołano specjalną komisję, która miała stwierdzić, czy nieślubne dziecko służącej Gabzdylówny z Hażlacha zmarło śmiercią naturalną. Podejrzenie nasuwało się samo, bo kilka lat wcześniej kobieta wyrzuciła swoje nowonarodzone dziecko do studni, za co odsiedziała 3 lata. - Tym razem, jak twierdzą ludzie, śmierci dziecięcia nie spowodowała - donosiła "Gwiazdka Cieszyńska".

W tym samym czasie grupa chłopów, uzbrojonych w kosy, zaatakowała wójta Pawła Rducha. Z kolei w styczniu 1918 roku dał o sobie znać krewki staruszek z Hażlacha. 85-letni Mateusz Foltyn zaatakował siekierą dwie kobiety. –-Ofiary krwiożerczego obłędu uciekły, pełzając po czwórkach do sąsiada, skąd ich na sankach do domu przywieziono. Napastnik po strasznym czynie wymierzył w lewą swoją pierś strzał z rewolweru, kładąc się trupem -pisała "Gwiazdka Cieszyńska".

***

Jeżeli jeszcze w 1918 roku mieszkańcy Hażlacha mogli się zastanawiać, czy lepiej być częścią Polski, czy Czechosłowacji, to po najeździe czeskim w styczniu 1919 roku pozbyli się złudzeń. Okupanci dopuszczali się kradzieży na masową skalę. Jakiś czas potem, Gdy się wieść rozeszła, że [Józef] Kożdoń i Czesi zbierają podpisy gmin za przynależnością do czeskiego państwa, nasz wydział gminny jednogłośnie uchwalił protest przeciw temu i wyraził żądanie należenia do Polski.

Komentarze: (0)    Zobacz opinię czytelników (0)    Dodaj opinie
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy pozostawionych przez internautów. Komentarz dodany przez zarejestrowanego użytkownika pojawi się na stronie natychmiast po dodaniu. Anonimowy komentarz zostanie opublikowany z opóźnieniem, po jego akceptacji przez redakcję. Komentarze niezgodne z regulaminem będą usuwane.

Dodaj komentarz

Zawartość pola nie będzie udostępniana publicznie.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Dozwolone znaczniki HTML: <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.

Więcej informacji na temat formatowania

Image CAPTCHA
Wpisz znaki widoczne na obrazku.
reklama
reklama