, poniedziałek 15 stycznia 2018
Jedno pytanie do Magdaleny Szyndler
dr Magdalena Szyndler-Zastępca Dyrektora Instytutu Muzyki ds. Badawczo-Naukowych  fot: MS



Dodaj do Facebook

Jedno pytanie do Magdaleny Szyndler

dr Magdalena Szyndler - Zastępca Dyrektora Instytutu Muzyki ds. Badawczo-Naukowych, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Artystyczny Czy tradycje Śląska Cieszyńskiego są dla współczesnych artystów - muzyków, czymś z czego czerpią, co przetwarzają?

Myślę, że spora część mieszkańców Śląska Cieszyńskiego w większym, bądź mniejszym stopniu (w zależności od środowiska w jakim żyją) spotyka się z różnymi przejawami tradycji i to na różnym poziomie. Dotyczy to zarówno sztuki plastycznej, jak i muzycznej. Jako etnomuzykolog mogę wypowiedzieć się jedynie na polu ludowej kultury muzycznej, chociaż kwestie wizualne nie są mi obce, chociażby ze względu na strój ludowy (chętnie ubieram strój górali śląskich grając z moimi studentami w Międzywydziałowym Zespole Folkowym „FolkUŚ” – Wydział Artystyczny i Wydział Etnologii i Nauko Edukacji).

Wracając do tradycji muzycznych Ziemi Cieszyńskiej - jak wiadomo folklor pieśniowy, instrumentalny czy taneczny zawsze był tutaj szczególnie bogaty, a specyficzne położenie sprzyjało i nadal sprzyja wymianie repertuaru - szczególnie lubiana jest muzyka słowacka, bałkańska, romska (choćby znany, o dużych tradycjach „Bal Gorolski” w Mostach koło Jabłonkowa, bale w Cieszynie i Trójwsi etc.).

Dzisiaj trudno jest mówić o autentycznym folklorze (chociaż jest to sprawa dyskusyjna i istnieje na ten temat wiele opinii), chociażby ze względu na niemożliwy do odtworzenia kontekst. Dawniej muzyka miała pewną określoną funkcję np. obrzędową, co wpływało na jej zachowawczość, niezmienność – czy też bardzo pragmatyczne – bez muzyków ludowych nie mogła odbyć się zabawa w karczmie. Istnieją jednak dzisiaj jeszcze miejsca, w których kultywuje się źródłową muzykę ludową, odtwarza repertuar i instrumenty ludowe. Tak jest na południu Śląska Cieszyńskiego tj. w Trójwsi Beskidzkiej (Istebna, Koniaków, Jaworzynka). Muzycy-autochtoni i ich uczniowie (m. in. Monika Wałach, Zbigniew Wałach) muzykują i z powodzeniem tworzą własne zespoły. Są to osoby, które mają doskonałą świadomość repertuarową, ale też tworzą własne kompozycje (np. zespół Trio – Zbigniew Wałach, Marcin Żupański, Wojciech Golec). I w tym wypadku możemy mówić o inspiracjach (na własne potrzeby stosuję w tym przypadku termin Hybrydy). Jednak pomiędzy tradycyjną muzyką a muzyką folkową (przetworzenie, inspiracja) istnieje cały wachlarz działań, które można nazwać folkloryzmem. I przede wszystkim są to występy zespołów regionalnych i folklorystycznych. W Cieszynie możemy się pochwalić Zespołem Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej im. Janiny Marcinkowej, który nieprzerwanie od ponad 60 lat propaguje szczególnie folklor tego terenu (z innych części Polski również) poprzez scenę, w formie artystycznie opracowanej (czyli najprościej mówiąc – korzysta z profesjonalnych uwag choreografa, dyrygenta, muzyków itp.). Jak widać folklor muzyczny jawi się jako wielopłaszczyznowe zjawisko, a jego postać zależy od stopnia wykorzystania i oczywiście od grupy, która podejmuje się tego zadania (zarówno w formie ludowej, jak i profesjonalnej). I odpowiadając w końcu na zadane pytanie – tak, jak najbardziej muzycy korzystają z repertuaru ludowego, jest dla nich bodźcem, przetwarzają go, zmieniają (folkloryzm koncertowy np. w postaci stylizacji lub cytatów). Nie można nie wspomnieć tutaj o twórczości profesjonalnej tj. wybitnych kompozytorach, których inspirował i inspiruje folklor cieszyński. Byli to Jan Sztwiertnia, Jan Gawlas a ze współczesnych nam – Józef Świder, Ryszard Gabryś czy Wiesław Cienciała.

Komentarze: (0)    Zobacz opinię czytelników (0)    Dodaj opinie
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy pozostawionych przez internautów. Komentarz dodany przez zarejestrowanego użytkownika pojawi się na stronie natychmiast po dodaniu. Anonimowy komentarz zostanie opublikowany z opóźnieniem, po jego akceptacji przez redakcję. Komentarze niezgodne z regulaminem będą usuwane.

Dodaj komentarz

Zawartość pola nie będzie udostępniana publicznie.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Dozwolone znaczniki HTML: <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.

Więcej informacji na temat formatowania

Image CAPTCHA
Wpisz znaki widoczne na obrazku.
reklama
reklama