, sobota 18 września 2021
Pruchna: Odnowili najstarszy na Śląsku krzyż pokutny
Zabytek odnowiła pracownia konserwatorska Andrzeja Zdyra z Zawoi na zlecenie Urzędu Miejskiego w Strumieniu. fot. ARC 



Dodaj do Facebook

Pruchna: Odnowili najstarszy na Śląsku krzyż pokutny

ER
Pruchna: Odnowili najstarszy na Śląsku krzyż pokutny

Krzyż pokutny w Pruchnej to najstarszy zachowany relikt śląskiej sztuki kamieniarskiej. fot. ARC


Pruchna: Odnowili najstarszy na Śląsku krzyż pokutny

Krzyż pokutny, który stoi w Pruchnej wykuto z piaskowca. fot. ARC

XVII-wieczny wieczny krzyż pokutny, który stoi w Pruchnej został po raz pierwszy odnowiony. To najstarszy zachowany relikt śląskiej sztuki kamieniarskiej.

Krzyże pokutne stawiano w Polsce od XIII wieku. Była to kara za morderstwo. Dlatego na krzyżu w Pruchnej widnieje napis w języku staroczeskim: „Roku 1645, dnia 25 lutego, został na tym miejscu przez lekkomyślnych towarzyszy syn pana Jana Czerwenki, obywatela starego Cieszyna zamordowany”.

Czerwenka - ojciec ofiary - mieszkał w Cieszynie. Jego kamienica zachowała się do dziś. Zajmował się rymarstwem i siodlarstwem. Zamiast krwawej zemsty za mord syna zgodził się on na pojednanie. W owych czasach „pojednanie” oznaczało zapłacenie główszczyzny, czyli sumy za głowę zabitego oraz wykonanie pokory, czyli publicznych upokarzających przeprosin połączonych z prośbą o przebaczenie. Ostatnim etapem było odbycie pokuty przez mordercę. Jej formy były różne. Od ofiary na kościoły czy przytułki począwszy, przez odbycie pielgrzymki, aż po wzniesienie krzyża pokutnego. Tą ostatnią formę pokuty wybrał właśnie cieszyński mieszczanin.

Krzyż pokutny, który stoi w Pruchnej wykuto z piaskowca. Jednak jego autorem nie był sam morderca. Zlecił tę pracę kamieniarzowi. Dziś to najstarszy zachowany relikt śląskiej sztuki kamieniarskiej.

Przez setki lat krzyż trzy razy przenoszono z miejsca na miejsce. Ostatecznie stanął przy ulicy Katowickiej, obok domu Pawła Błahuta. Teraz pracownia konserwatorska Andrzeja Zdyra z Zawoi na zlecenie Urzędu Miejskiego w Strumieniu odnowiła zabytek. — Musiała w pierwszej fazie oczyścić powierzchnię krzyża z brudu i mchu. Uzupełniono też ubytki i odnowiono napis. Podstawę krzyża zaizolowano, wykonano też drenaż — informuje Danuta Sikora z Urzędu Miejskiego w Strumieniu.

W Europie do dnia dzisiejszego zachowało się 7 tys. podobnych krzyży pokutnych, w Polsce jest ich ponad 600.
Komentarze: (20)    Zobacz opinię czytelników (0)    Dodaj opinie
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy pozostawionych przez internautów. Komentarz dodany przez zarejestrowanego użytkownika pojawi się na stronie natychmiast po dodaniu. Anonimowy komentarz zostanie opublikowany z opóźnieniem, po jego akceptacji przez redakcję. Komentarze niezgodne z regulaminem będą usuwane.

.....ten tytuł, to chyba jakiś żart. Starszy krzyż od tego w Pruchnej znajduje się na Dolnym Śląsku i pochodzi z 1562 roku ( zapomniałem nazwy miejscowości ), ale na pewno w Pruchnej nie jest najstarszym na Śląsku........

A nam ciągle wmawiono bajki o odwiecznej polskości. I prosze nie bajdurzyć o tym, że czeski był wtedy językiem urzędowym. Napis jest prywatny. Ciekawe, że św. Jan Sarkander był proboszczem na Morawach, podobnie jak ewangelicki ks. Jan Trzanowski. Jakoś ich oryginalnych zapisków po polsku nikt nie znalazł. Za to czesku są. Widać mieszkało wtedy na Śląsku Cieszyńskim bardzo dużo Czechów. Czeski i polski się mieszały

Jak znajdą napis po łacinie z XV wieku na murze kamienicy to będzie koronny dowód, że jednak Czechów tu wcale nie było?

Znasz naród łaciński? To był już w 15 w. język martwy.

Co to za krzyż bez cudu, tylko jakiś pokutny? Wyburzyć i supermarket postawić!!!

To postaw, a nie bredź nie na temat

Sam se postaw

a Ewa już będzie wiedziała, jak z niego kasiorę ukręcić

je do du.y

Oto wspaniały przykład poziomu dyskusji o sztuce i historii w wykonaniu internautów.
Taka możliwość pisania byleczego to krok milowy ? W którym kierunku? A może w przepaść ?

Droga pani ER - to naprawdę nie jest najstarszy krzyż pokutny na Śląsku, tym czy innym. Proszę się trochę przygotować na przyszłość.

Jakie to głębokie

Jak chodziłem po górkach w Brennej znalazłem taki krzyż pokutny - gdzieś nawet miałem fotki jego.....

Księstwo Cieszynskie było częścią Królestwa Czech i obecność licznych Czechów nie powinna dziwić. Tam gdzie ludność polska dominowała, tam się polonizowali i mamy z Hlavicki Hławiczkę. Tam gdzie Czesi dominowali czechizowali się Polacy, np. w Ostrawie. W mieście Cieszynie żyli wtedy razem Polacy, Czesi i Niemcy, trudno powiedzieć kto w XVII wieku był kim. Założyciel cieszyńskiej drukarni, pan Prochaska przybył z Czech, a uważał się za Niemca. Po Demlu burmistrzem był Bukowski, także uważał się za Niemca. Kupiec czy rzemieślnik znał języki swoich klientów

Ranking wpisywanych komentarzy przez forumowych/cieszyńskich debili niezależnie od tematu wiadomości:
1. Ulica Bielska
2. Ewa Gołębiowska
3. Śląski Zamek Sztuki i Przedsiębiorczości
4. Burmistrz i reszta bandy
5. CST
6. ewentualnie jakieś porównanie z kościołem
7. i żałosne "MOJE podatki"

to ten sam temat...:)

...

W tym rankingu zapomniałeś napisać- nick Adam Walter.

Kto sie przezywa sam sie tak nazywa

Uderz w stół a nożyce ....

Dodaj komentarz

Zawartość pola nie będzie udostępniana publicznie.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Dozwolone znaczniki HTML: <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.

Więcej informacji na temat formatowania

Image CAPTCHA
Wpisz znaki widoczne na obrazku.
reklama
reklama